Beskid Wyspowy | Odkryj Beskid Wyspowy, Mapa, Szlaki, Pogoda Beskid Wyspowy

Gorczański Portal Turystyczny


Beskid Wyspowy

Beskid Wyspowy znajduje się w Małopolsce (województwo małopolskie), głównie na terenie powiatu limanowskiego (ale także nowotarskiego i nowosądeckiego). Jest on częścią Beskidów Zachodnich, położoną pomiędzy doliną Skawy, a Kotliną Sądecką. Szczyty osiągają znaczne wysokości względne (czyli liczone od podnóża do szczytu), wyraźnie dominując nad głębokimi, szerokimi dolinami rzek i niskimi przełęczami. Widoczne to jest szczególnie w dalszych panoramach, które są klarowne, na horyzoncie nie widać typowej dla Beskidów plątaniny grzbietów, ale wyraźne szczyty.

Z wyspowym charakterem szczytów otoczonych głębokimi i szerokimi dolinami związana jest ważna cecha Beskidu Wyspowego czyli „morza mgieł”. Opowieść o Kazimierzu Sosnowskim głosiła, że to on wymyślił nazwę Beskid Wyspowy, nocując wraz z młodzieżą na Ćwilinie. Rankiem roztoczył się przed turystami wspaniały widok – morze mgieł w dolinach ponad które wystawały tylko szczyty górskie. Mieli wrażenie jakby przebywali na wyspie pośród bezkresnego morza.

Beskid Wyspowy charakteryzują strome podejścia, jednak ich długość jest stosunkowo niewielka dlatego też zdobywanie szczytu staje się osiągalne nawet dla niewprawionego turysty. Beskid Wyspowy jest krainą łączącą w sobie cechy podgórskie z górskimi.

Beskid Wyspowy ze względu na małą popularność wśród turystów jest doskonałą ostoją dla osób ceniących sobie spokój i odosobnienie. Niejednokrotnie, podążając szlakami Beskidu Wyspowego, okaże się, że nie spotkamy innych turystów na trasie. Liczne oraz rozległe polany stwarzają miłośnikom natury warunki dogodne do biwakowania. Cudowne krajobrazy Beskidu Wyspowego obejmujące szczyty Gorców, Tatr oraz Beskidu Sądeckiego, dają pole do popisu miłośnikom fotografii.
 

Granice – Beskid Wyspowy

Umownie przyjęto, że Beskid Wyspowy tworzą odosobnione szczyty górskie, a granice regionów wynikają z granic morfologicznych i geologicznych.

Beskid Wyspowy – Granica zachodnia:

Z Raciechowic do rzeki Krzyworzeki i w górę Krzyworzeki do rzeki Kobielnik. W górę Kobielnika do Przełęczy Wierzbanowskiej (oddzielającej Beskid Wyspowy od Średniego). Z przełęczy rzeką Węglówką w dół do rzeki Kasinki. Kasinką w dół do Raby, a następnie Rabą w dół do rzeki Krzczonówki. Krzczonówką w górę do Łętowni, skąd drogą do Naprawy. Rzeką Naprawką do Jordanowa, skąd rzeką Skawą do miejscowości Skawa. Ze Skawy wzdłuż linii kolejowej do Chabówki.

Beskid Wyspowy – Granica południowa:

Rabą w dół do rzeki Mszanki. Mszanką w górę do przełęczy Przysłop, która łączy Beskid Wyspowy z Gorcami. Następnie w dół Kamienicą do Dunajca.

Beskid Wyspowy – Granica wschodnia:

Dunajcem do Gołkowic, a stąd drogą przez Podegrodzie, Stadła, Brzezną, Niskową do Chełmca. Z Chełmca Dunajcem do ujścia Jeziora Rożnowskiego. Z Tęgoborza drogą do rzeki Łososiny, następnie w dół Łososiną do rzeki Białki.

Beskid Wyspowy – Granica północna:

Białką w górę do rzeki Bela. W Porąbce Iwkowskiej Belą w górę przez Iwkową do przełęczy między Rogozową a Dominiczną Górą. Z przełęczy tej doliną do Rajbotu. Z Rajbotu na zachód drogą przez Bytomsko do Żegociny. Teraz linią Żegocina – Kamionna – Nowe Rybie. Z Nowego Rybia do Szyku, z Szyku do Kostrzy, Wilkowiska, Stróży i Skrzydlnej. Ze Skrzydlnej do Szczyrzyca, a następnie do Raciechowic.
 

Beskid Wyspowy graniczy od:
  • zachodu z Beskidem Makowskim i na niewielkim odcinku z Beskidem Żywieckim;
  • północy z Pogórzem Wiśnickim (zwykle uznaje się go za część Pogórza Wielickiego);
  • wschodu z Pogórzem Rożnowskim;
  • południa z Gorcami i Beskidem Sądeckim.

 

Najwyższe szczyty – Beskid Wyspowy

Średnia wysokość szczytów charakteryzująca Beskid Wyspowy mieści się w granicach 900-1000m. n.p.m. Najwyższym wzniesieniem jest Mogielica (1170,1m).

Wysokość innych szczytów waha się w granicy od 655 do 950m.
 

Przełęcze – Beskid Wyspowy
  • Przełęcz Glisne
  • Przełęcz Gruszowiec
  • Przełęcz Ostra
  • Przełęcz Przysłop
  • Przełęcz Rydza-Śmigłego (Chyszówki)
  • Przełęcz Słopnicka
  • Przełęcz Wierzbanowska.

W zachodniej części Beskidu Wyspowego znajduje się główne skupisko „wyspowych” szczytów, do których możemy zaliczyć: Szczebel, Luboń Wielki, Lubogoszcz, Śnieżnicę, Ćwilin, Łopień oraz Mogielicę w części południowej. Szczyt ten, choć ma ostry wierzchołek i stożkowy kształt, to jednak cały masyw tworzy dopiero wraz z sąsiednim Krzystonowem i Jasieniem. Nieco niższa, wschodnia część obszaru opada w kierunku doliny Dunajca. Na północy ciągnie się tu, zatracające wyspowy charakter, Pasmo Łososińskie z Sałaszem (909 m) i Jaworzem (921 m). Bardziej na południe obok wyraźnych „wysp” (Modyń, Cichoń (929 m), Ostra (928 m)), dominują niewysokie, ale wyraziste szczyty o oryginalnych nazwach: Łyżka (807 m), Pępówka (774 m), Szkiełek (746 m), Piekło (660 m) czy Gwizdor (609 m).
 

Klimat – Beskid Wyspowy

Beskid Wyspowy charakteryzuje występowanie klimatu przejściowego , zróżnicowanego ze względu wysokości ( piętra klimatyczne ). Wielkość i natężenie poszczególnych elementów klimatycznych zależy od wysokości n.p.m. ekspozycji stoków i ich nachylenia. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec, najzimniejszym luty.

Na obszarze Beskidu Wyspowego często występuje zjawisko tzw. inwersji temperatury polegające na odwróceniu warunków termicznych. Zamiast spadku – wzrostu temperatury wraz ze wzrostem wysokości n.p.m. W takich sytuacjach powstają wspomniane „morza mgieł”. Zjawisko inwersji występuje najintensywniej we wschodnich rejonach Beskidu Wyspowego, zwłaszcza na pograniczu z Kotliną Sądecką. Na wschodzie, na lewym brzegu doliny Dunajca klimat jest dużo łagodniejszy.
 

Geologia – Beskid Wyspowy

Beskid Wyspowy zbudowany jest z dwóch rodzajów skał fliszowych. Grzbiety i szczyty tworzy gruboławicowy piaskowiec magurski, zaś pod nim znajdują się cienkoławicowe warstwy piaskowcowo-łupkowe, margle oraz łupki ilaste.

Na północnych stokach szczytów Beskidu Wyspowego występują liczne wychodnie skalne. Szczególne ich zagęszczenie dostrzec można na Jasieniu, Mogielicy, Szczeblu oraz Luboniu. Najciekawszą jest Diabli Kamień koło Szczyrzyca, na którym, wg podań ludowych, odbil swe palce sam diabeł.

W rejonie Beskidu Wyspowego powszechne są osuwiska fliszowe. Najczęściej w wyniku namoknięcia spodniej warstwy łupków podczas obfitych deszczów, ich warstwa staje się na tyle śliska, że zewnętrzne piaskowce zjeżdżają po niej w dół. Takie osuwiska znajdują się m.in. na Ćwilinie, Lubogoszczu, Luboniu. Dzięki temu powstają jaskinie. Na terenie Beskidu Wyspowego według oficjalnego spisu obiektów jaskiniowych istnieje 66 tego typu obiektów. Najważniejsze (najbardziej znane) z nich to: jaskinia w Jaworzu, jaskinia w Luboniu Wielkim oraz Zimna Dziura w Szczeblu. Ostatnio odkryte zostały również jaskinie w górze Łopień: m. in. Jaskinia Zbójecka i Czarci Dół.
 

Wody – Beskid Wyspowy

Obszar Beskidu Wyspowego należy do zlewisk dwóch ważnych rzek beskidzkich: Raby i Dunajca. Do Raby na zachód płyną m.in. potoki Kasinka, Słomka, rzeczka Mszanka (z dopływami Łostówką i Łętowym), a na północ Krzyworzeka i Stradomka z Tarnawką. Na wschód, do Dunajca spływa rzeka Łososina oraz równoległy do niej potok Smolnik. W kierunku południowo-wschodnim (pomiędzy Podegrodziem a Łąckiem), spływa kilka równoległych potoków, z których największe to Słomka (drugi o tej nazwie), Jastrzębik i Czarna Woda. Do Dunajca uchodzi również Kamienica, której dopływami są potoki Szczawa i Zbludza. Bogactwem tego regionu są wody mineralne. Najwięcej ich występuje w Szczawie (źródła alkaliczno-słone i żelaziste, alkaliczno – słono – siarczane oraz żelaziste) oraz w Porębie Wielkiej (solanki jodobromowe) W Tymbarku istnieją trzy studnie głębinowe, z których wydobywana jest woda źródlana.
 

Fauna – Beskid Wyspowy

Fauna omawianego obszaru nie odbiega zbytnio od „typowej” fauny Karpat Zachodnich. Najczęściej można tu spotkać zwierzyną leśną, a więc sarny, lisy, dziki, zające, kuny, łasice i borsuki, rzadziej jelenia, wilka, rysia, tchórza czy gronostaja. Awifaunę reprezentują zarówno gatunki pospolite dla piętra pogórza: dzięcioły, sikory i pliszki górskie, jak też szereg gatunków charakterystycznych dla określonych rejonów Beskidu Wyspowego – głuszce, bażanty, kuropatwy, gołębie siniaki. Wśród ptaków nocnych w masywie Mogielicy spotkać można rzadkiego już puchacza. Spośród ryb wymienić należy pospolitego pstrąga potokowego, ale także lipienie, strzeble, klenie, jelce, brzany, głowacze, świnki i okonie. Świat owadów reprezentuje przez prawie trzy tysiące gatunków motyli i taka samą liczba chrząszczy. Najpiękniejszym spotykanym tu motylem jest paź żeglarz, do rzadziej występujących należą: podbójka rakuska i miniak stróżnik.

Beskid Wyspowy obfituje w powszechnie spotykane salamandry plamiste, płazy będące pod ścisłą ochroną. W okresie letnim i wczesnojesiennym, szczególnie u podnóża jednego ze szczytów Beskidu Wyspowego, występuje ich ogromna ilość; niemalże da się słyszeć szelest, powodowany ich poruszaniem się wśród roślinności.
 

Flora – Beskid Wyspowy

Beskid Wyspowy jest dość gęsto zamieszkały i położony w pobliżu dużych szlaków komunikacyjnych, jest bardzo narażony na degradację przyrody. Docierają tu nawet zanieczyszczenia z Krakowa.

Mówiąc o gatunkach roślin występujących na terenie Beskidu Wyspowego, należy zaznaczyć, że flora jest tu nieco uboższa od sąsiednich grup górskich (Gorce i Beskid Sądecki) choćby ze względu na mniejszą wysokość szczytów i w zasadzie brak piętra regla górnego. Niemniej w kilku miejscach obszaru występują rzadkie i ciekawe gatunki flory. Wśród roślin subalpejskich można wymienić: miłosnę górską, omieg górski, prosienicznik jednogiówkowy i jaskier platanolistny.

Na terenie Beskidu Wyspowego występuje wiele roślin prawnie chronionych. Spośród nich wymienić należy śnieżyczki, krokusy, sasanki, lilię złotogłów, rosiczkę okrągłolistną, podkolana białego, pełnika siedmiogrodzkiego, przetacznika górskiego, paprotnicę górską, storczyki, zimowita jesiennego i wiele innych rzadkich roślin. Szczególnie dekoracyjny jest oset – dziewięćsił bezłodygowy, który stał się symbolem roślinności tych okolic. Na terenie omawianego Beskidu występują również rośliny ciepłolubne, rosnące na glebach płytkich, na wysokości do ok. 600 m.n.p.m i na nasłonecznionych stokach. Przede wszystkim wspomnieć tu trzeba pięciornika białego, gorysza sinego i nawrota lekarskiego. Najwięcej roślin tego typu występuje w dolinie Dunajca (Białowodzka Góra, Chełmiecka Góra, okolice Trzetrzewiny). Mimo dużej jednolitości podłoża i braku skał wapiennych m.in. w Ujanowicach, Kamienicy i na Białowodzkiej Górze występuje kilka gatunków wapieniolubnych (np. miesiącznica trwała). Spośród ciekawych drzew można wyróżnić brzozę ojcowską (niedaleko Łukowicy), przez długi czas uważaną za polski endemit, będącą pod ochroną. Można wspomnieć też jarząb brekinia (na Ostrej Górze, w okolicach Białowodzkiej Góry) – rzadki gatunek drzewa z rodziny różowatych, jego liście przypominają liście klony, cenne jest szczególnie drewno o czerwonawym zabarwieniu, gatunek objęty ochroną całościową. Bogactwem tej krainy są wspaniałe lasy, zajmujące około 40% opisywanego terenu, w których przeważa, świerk, buk, jodła. Rzadziej występują: wiąz, sosna, modrzew, jesion i brzoza. Wzdłuż potoków i rzek rosną zespoły olszy szarej z domieszką świerka i jodły. Jednakże w związku z wyjątkowo rabunkową gospodarką leśną, lasy beskidzkie zmieniają się obecnie w mało wartościowe młodniki świerkowe. Z grzybów jadalnych spotykamy tu borowiki, koźlarze, sitarze, kurki, maślaki, surojadki, kanie, rydze i gołąbki. Przyroda Beskidu Wyspowego nie została jak dotąd objęta całościową ochroną. Ze względu na liczne wsie w dolinach oddzielających szczyty niemożliwe jest utworzenie parku narodowego. Jedyny park krajobrazowy, który w niewielkim stopniu ma objąć tereny Beskidu Wyspowego, to planowany od kilku lat Łososińsko – Żegociński Park Krajobrazowy. Obejmie on północno – wschodnie krańce Beskidu Wyspowego i jego przedgórza.

 

Rezerwaty – Beskid Wyspowy
  • Luboń Wielki (12.6 ha) – przyrody nieożywionej – osuwisko fliszowe i ciekawe formy skalne na południowym zboczu Lubonia
  • Śnieżnica (24,9 ha) – leśny – buczyna karpacka na środkowym szczycie Śnieżnicy
  • Kostrza (39 ha) – chroni stanowisko paproci – języcznika zwyczajnego
  • Białowodzka Góra nad Dunajcem (68 ha) – leśny – las grądowy, roślinność kserotermiczna
  • Zamczysko nad Rabą (1,4 ha) – chroni las mieszany i ruiny zamku
  • Kamienna (64 ha) – leśny – las jodłowo – bukowy


Beskid Wyspowy

Prognoza pogody

niewielkie zachmurzenie
Jutro 12/15 20%
niewielkie zachmurzenie
Poranne zachmurzenie, po południu słońce. Maks. temp. 6 °C. Wiatr pd.pd.-zach. z prędkością 15 do 25 km/h.
pochmurno
Sobota 12/16 20%
pochmurno
Pochmurnie. Maks. temp. 2 °C. Wiatr zach.pn.-zach. z prędkością 10 do 15 km/h.
przelotne opady śniegu
Niedziela 12/17 30%
przelotne opady śniegu
Nieliczne przelotne opady śniegu. Maks. temp. 1 °C. Wiatr zach. z prędkością 10 do 15 km/h. Możliwe op. śniegu 30%.
niewielkie zachmurzenie
Poniedziałek 12/18 10%
niewielkie zachmurzenie
Częściowe zachmurzenie. Maks. temp. 0 °C. Wiatr pd.-zach. z prędkością 10 do 15 km/h.

Podobne: